Adaptogeny

Adaptogeny – czyli naturalny wspomagacz!

Stres i pęd życia codziennego czy liczne obowiązki oraz zobowiązania finansowe powoduje, że każdy z nas chciałbym osiągnąć jak najlepszy rezultat w jak najkrótszym czasie. Podejście to przekłada się na każde sfery życia - zarówno zawodowego czy prywatnego. Niestety, w rzeczywistości oczekiwany efekty – czy to w pracy, czy w sporcie, przychodzą wraz z upływem czasu, a nie natychmiastowo. Czy jednak oznacza to, że nie może sobie jakoś pomóc, oczywiście w legalny sposób? Nic bardziej mylnego! Takim naturalnym, legalnym wsparciem są właśnie adaptogeny, o czym poniżej.

Czym są adaptogeny?

Adaptogenem nazywamy wszelkiego rodzaju substancje, które mają na celu ułatwić przystosowanie się organizmu do szkodliwych warunków panujących w danym środowisku, bądź też złych warunków rozumianych ogólnie, jak np. niewłaściwa dieta czy zanieczyszczenie powietrza Są to w szczególności nietoksyczne rośliny, wyróżniające się określonym, ale w założeniu pozytywnym wpływem na ludzki organizm. Jako ciekawostkę wspomnieć można, że adaptogeny nie są czymś nowym w dzisiejszej medycynie, ponieważ używano już ich w starożytnych Chinach, przy czym szczegółowe badania nad adaptogenami zostały zapoczątkowane w latach 50. ubiegłego wieku – głównie w celach około militarnych tzn. poszukiwano środków wspomagających żołnierzy.

Właściwości adaptogenów

Główną zaletą wszystkich adaptogenów jest to, że łagodzą negatywne skutki stresu czy też zwiększają odporność na stres, a także ułatwiają organizmowi aklimatyzację
w określonych warunkach zewnętrznych. Ponadto, adaptogeny wykazują również działanie antyoksydacyjne. Aby dana roślina mogła zostać uznana za adaptogen, musi posiadać trzy następujące właściwości:

1. Nie być w żaden sposób toksyczna

Adaptogteny pod żadnym pozorem nie mogą wywoływać negatywnych skutków ubocznych zarówno dla zdrowia fizycznego, ale też i psychicznego, a ponadto nie mogą mieć charakteru uzależniającego

2. Gwarantować unikalną reakcję organizmu

Przyjmowanie adaptogenów nie tylko usprawnia prawidłowe funkcjonowanie organizmu w sytuacjach stresogennych, ale co ważniejsze, nie wykorzystuje do tego zasobów energii życiowej. Brak potrzeby używania zasobów energii adaptogeny zawdzięczają działaniu holistycznemu, które polega zwiększeniu odporności organizmu, nie wyłącznie jednego organu bądź jednej części czy układu w organizmie. Warto zaznaczyć, że z tego powodu adaptogenem nie może być kofeina, a to dlatego, że chociaż pomaga zwiększyć odporność i zarazem adaptację na stres, to na dłuższą metą prowadzi do wyczerpania pokładów energii zawartej w organizmie

3. Mieć normalizujące oddziaływanie na organizm

W odróżnieniu do różnego rodzaju używek, jak chociażby wspomniana przed chwilą kofeina, celem adaptogenów jest przede wszystkim przywrócenie organizmu do naturalnej równowagi, co określane jest czasem jako „naturalna inteligencja”. „Naturalna inteligencja” przejawia się w ten sposób, że rośliny dzięki swym właściwościom, niejako „wyłapują” w organizmie niedobór bądź nadmiar określonych substancji, a następnie starają się zredukować zaistniałe dysproporcje, co w efekcie zapewnia prawidłowe funkcjonowanie całego organizmu i tzw. homeostazę, czyli fizjologiczną równowagę.

Działanie adaptogenów

Ze względu na przeznaczenie adaptogenów oraz ich właściwości, nie jest możliwe wskazanie w sposób szczegółowy, jakie mają zastosowanie, a to dlatego, że lista procesów biologicznych na które mają wpływ nie jest katalogiem zamkniętym. Niemniej adaptogenty są silnie związane ze wspomnianą już „homeostazą”, czyli równowagą, skupioną na samoregulacji procesów biologicznych zachodzących w ciele człowieka, przez którą rozumie się m.in. kontrolę procesów zachodzących w organizmie, w szczególności dbanie o utrzymanie odpowiedniej temperatury ciała, pH krwi, innych płynów ustrojowych, a także właściwy poziom ciśnienia. Oznacza to tym samym, że jeżeli organizm jest w stanie samodzielnie zwalczyć niekorzystne dla siebie warunki, adaptogeny nie spełnią swej roli, ponieważ nie są potrzebne. Za przykład warto podać stres: krótkotrwały może być szybko zneutralizowany przez organizm, natomiast w dłuższym okresie prowadzi do zaburzenia równowagi ciała, ułatwiając chorobom cywilizacyjnym „dotarcie do naszego organizmu”. Przy długotrwałym stresie to właśnie adaptogeny pozwolą zachować zdrowie m.in. w ten sposób, że pomogą w walce walczyć z podwyższonym kortyzolem, czyli powszechnie znanym hormonem stresu, którego zbyt duża ilość prowadzi do wyczerpania organizmu, wysokiego ciśnienia, utrudniając zachowanie właściwej sylwetki oraz przyśpieszając procesy starzenia. Z uwagi na swoje właściwości, adaptogeny zalecane są w szczególności sportowcom, którzy w wyniku chęci osiągania coraz lepszych wyników, poddają swój organizm coraz większemu wysiłkowym i intensywniejszym ćwiczeniom, a co dodatkowo generuje stres.

Znane adaptogeny

W chwili obecnej na rynku znaleźć można wiele adaptogenów. Wśród najbardziej znanych roślin, zaliczanych do tej grupy są żeń szeń, miłorząb japoński, bazylia azjatycka korzeń lukrecji, różaniec górski , cytryniec chiński czy grzyb Reishi. Każde z wymienionych ziół został poddano badaniom, które potwierdziły działanie zwalczające chroniczny stres
i zmęczenie oraz pozytywny wpływ na układ nerwowy.

Adaptogeny - przeciwskazania

Mając na uwadze właściwości oraz warunki, które pozwalają daną roślinę uznać za adaptogen, czyli bezpieczeństwo, brak toksyczności oraz korzystny wpływ na organizm, stwierdzenie, że istnieją przeciwskazania dla zażywania adaptogenów brzmi nieprawdopodobnie. Niemniej, choć nie wywołują one negatywnych skutków ubocznych, to w pewnych, określonych sytuacjach bądź schorzeniach, ich spożywanie jest niewskazane. Wśród takich sytuacji wymienia się m.in.

• nadczynność tarczycy - choć warto wspomnieć, że w odwrotnej sytuacji tj. niedoczynności tarczycy, adaptogeny są polecane
• zażywanie antydepresantów
• choroby przewlekłe – przy czym nie ma 100% zakazu spożywania adaptogenów, jednakże warunkiem jest wcześniejsza konsultacja z lekarzem
• często spożywanie alkoholu
• ciążę lub karmienie piersią
• uczulenie na którykolwiek ze składników obecny w roślinie
•